Browsing "Older Posts"

Gösterilen Kategori " tarih "

Aşık Kurbani Hikayesi

By Ayrıntı Blog → 20 Temmuz 2015 Pazartesi
16. yüzyılda yaşadığı sanılan Güney Azerbaycanlı aşıklardan Kurbani'nin, kendi yaşamıyla ilgili olarak düznlediği kabul edilen ve sonraları başkaları tarafından geliştirilmiş olan Türk halk öyküsüdür. Aşık Kurbani Hikayesi Anadolu'da fazla yaygın değildir. Öykünün olayların akışı ve geçtiği yerler, kişiler ve sonuç açısından birtakım farlılıklar taşıyan on kadar çeşitli derleme mevcuttur.

aşıklar sululet
Bu çeşitlemelerden en iyi olarak değerlendirelen Gence rivayetine göre öykünün konusu ise şöyledir.

Mirza Ali Han zengin bir babanın oğlu olduğu halde, kardeşleri mallarına el koyduğu için yoksul düşmüştür. Kurbani de Mirza Ali Han'ın oğludur. Kurbani'ye düşünde, Gence hükümdarı Ziyad Han'ın kızı Peri gösterilir, bade içirilerek aşık olması sağlanır. Bu günden sonra artk saz çalıp deyişler söyleyen bir hak aşığı olan Kurbani, sevgilisi Peri'yi aramaya başlar ve uzun uğraşlar sonucunda onu bulur.

Ziyad Han kızı için gelen bu adamın gerçekten bir hak aşığı olduğunu anlamak için bir sınav yapar. Yapılan sınav sonunda, Kurbani'nin gerçekten hak aşığı olduğuna karar verir ve kızının onunla evlenmesi için karar verme aşamasına gelir. Ziyad Han'ın veziri Kara vezir, uzun zamandır Peri'yi kendi oğluna almayı düşündüğü için Kurbani'nin Peri ile evlenmesini istememektedir. Ziyad Han'a kendisi ile tavla oynamasını ve kazanan Kurbani ile Peri konusunda karar sahibi olmasını önerir. Oyun oynanır ve oyunu Kara Vezir kazanır. Kara Vezir Kurbani'nin hemen asılmasını emir verir.

Kurbani kargışlı deyişler okuyunca yıldırım düşer ve bir şekilde oradan kaçarak Peri'nin yanına sığınır. Peri bir mektup yazarak daha güclü bir hükümdar olan Şeyhoğlu Şah'tan yardım ister. Şah iki sevgiinini birbirene kavuşması için adamlardan Bircan'ı gönderir. Bir çok serüvenden sonra iki sevgili birleşir.

Aşık Kurbani Hikayesi'nin kimi çeşitlemelerinde iki sevgili murada eremeden öldükleri görülür. Bu da öykünün tam anlamıyla olgunlaşmamış olduğunu gösterir.