Tags:

Spor mu? Egzersiz mi?

By Ayrıntı Blog 19 Temmuz 2014 Cumartesi

Spor Nedir?

Spor çok yönlü bir kavram olasından dolayı, sporun tanımı konusunda birçok yazar farklı tanım ve görüş ortaya koymuştur. Bu görüşlerdeki farklılığın nedeni sporun kapsamı, hedefleri, branşları, içeriği ve yapılış biçiminin farklı değerlendirilmesindendir.  Bu değerlendirmelerden bazılarına kısaca bakalım.
-Spor: Belirli ölçüde beceri ve fiziksel güç gerektiren, yarışmalı ve eğlenceli etkinliklerdir. (Ana Britanica)
-Spor: Bedeni veya zihni geliştirmek amaçlı belli bir disipline ve kurallara uyarak yöntemli çalışmalara dayanan eğlenme, güç harcama, mücadele yollu yapılan bedeni uğraşılardır. (Türkçe Sözlük)
-Spor: Fiziksel kondisyonumuzu iyileştirmeyi amaç edinen, oyun, yarışma ve mücadele anlayışıyla yapılan fiziksel etkinlik. Bireysel ya da kolektif oyular biçiminde gerçekleştirilen ve genellikle yarışmaya yol açan kesin kurallara göre uygulanan ve ani bir yarar beklemeden yapılan beden hareketlerin tümü. (Büyük Larousse)
-Spor: İç ve dış faktörlerle motive edilmiş bireylerin nispeten karmaşık fiziksel becerilerinin kullanımını veya fiziksel çabayı gerektiren kurumsallaştırılmış rekabete dayalı aktiviteleridir. (Coakley)
-Spor tek başına veya toplu olarak yapılan, kendine kendine özgü kuralların olan genelde yarışmaya dayanan bedensel ve zihinsel yeteneklerin gelişimini sağlayan, eğitici, öğretici ve eğlenmeyi sağlayan uğraşlar bütünüdür diye tanımlanabilir.
                Görüldüğü gibi spor nedir, sorusunun cevabı tek bir tanımla sınırlamak pekte mümkün değil.  Çünkü spor kavramına günümüzde çok fazla anlam yüklenmektedir. Yukarda vermiş olduğumuz tanımlar dışında spora farklı açılardan yaklaşmakta mümkündür.
                Spor yani İngilizcesiyle SPORT. Bu kavramı kendi baş harfleri ile açıklamaya çalışalım.
Sosyoloji
Para / Psikoloji
Organizasyon
Rekabet / Reklam
Teknik / Taktik / Teknoloji

Sporun Sosyolojik:
Spor sosyolojik bir olgudur her ne kadar bireysel yönleri de olsa sosyal bir yönü vardır. Sosyoloji toplum bilimi olarak toplumun yapısını inceler ve bu bağlamda sporda inceleme alanlarından biridir. Örnek verecek olursa Brezilya’da ki Dünya Kupası Maçlarına yüzbinlerce insan gidiyor. Buda sosyolojinin inceleme alanına girmektedir.
Sporun Parasal (Ekonomik) ve Psikolojik Yönü:
Spor faaliyetlerini ekonomik bir yöne sahiptir. Spor parasal karşılığı olan bir iştir. Basında sıkça görürüz, ünlü sporcuların ne kadar çok paralara transfer oluklarını hepimiz biliriz. Ayrıca büyük organizasyonlardan tutun kendiniz sağlık amaçlı koşacak dahi olsanız bir maddiyat karşılığında spor malzemeleri alırsınız. Dünyanın önde gelen firmaları sporculara ciddi meblağlar ile sponsor olurlar ve reklamlarını yaparlar. Görüldüğü gibi sporun ekonomik bir yönü vardır.
İnsanlar sporu gerek yaparken gerekse izlerken psikolojik olarak kendilerinden beklenmeyen davranışları sergileyebilmektedirler. Örnek verecek olursak çok sessiz ve sakin birinin maçlara seyirci veya sporcu olarak gittiğinde tanınmayacak davranışlar sergilemesi sporun psikolojik yönüne örnek olarak gösterilebilir. Spordaki holigan davranışlarının nedenleri gibi konular psikolojinin alana girmektedir. Ayrıca spordaki stres faktörü başlı başına psikolojik bir etkendir. Sporun psikolojik yönü kısaca bu şekilde özetlenebilir.

Sporun Organizasyon Yönü:
 Spor faaliyetleri belirli bir planlanmış, örgütlü bir yapıya sahiptir. Örnekleyecek olursak, yapılacak bir müsabakanın nerede, ne zaman, kimler arasında olacağı, kuralları, hakemleri vs. önceden organize şeklide belirlenmektedir. Spor hiyerarşili bir yapıya sahiptir. Hiyerarşisi organize olmasını gerekli kılmaktadır.
Sporun Rekabet Yönü:
 Sporun doğasında rekabet vardır. Rekabet olmadan spor neredeyse düşünülemez. Tüm spor dallarında rekabet dayalı olarak yapılmaktadır. Yegane amaç rakibe üstün gelmektir. Bizler bireysel olarak spor yaptığımızda kendimizle veya doğayla mücadele halinde oluruz ve kendimizi geliştirmeye daha ileriye gitmeye çalışırız.
Sporun Teknik ve Taktiksel Yönü:
 Mücadele esasına dayalı bir yapıda üstün gelebilmek için bazı stratejiler geliştirmek zorunluğu doğmuştur. Bu stratejileri belirli teknik ve taktikler uygulayarak yaparız. İster bireysel isterse takım sporları olsun profesyonel düzeydeki sporcuların veya takımların teknik direktörünün (çalıştırıcı)olması bu yüzdendir. Antrenörler belirli bir stratejiye göre planlı bir şekilde bireyi veya takımı müsabakaya hazırlarlar. Sporcular bu teknik ve taktikleri uygulayarak galibiyet almaya çalışırlar.
Sporun Teknolojik Yönü:
                Spor bilimsel ve teknolojik gelişimlerden etkilenmektedir. Örnekleyecek olursak kayak sporcusu neden tahtadan yapılmış kayak takımlarıyla kaymaz? İşte teknolojik olarak performansı artıracak ürünlerin ortaya çıkmasını sağlayacak şey teknolojidir. Başka bir örnek, doping maddeleri her ne kadar zararlı ve yasak olsa da sporcular tarafından kullanılmaktadır. Yasal olmayan doping, teknoloji sayesinde daha kolay tespit edilebilmektedir. Ayrıca işin diğer cephesinden bakacak olursak, doping testlerine yakalanmayacak maddelerin geliştirilme çalışmalarının da yapıldığı bilinmektedir. Teknolojik olarak savaş devam etmektedir. Sporun teknoloji ile iç içe olmasını bu şekilde özetleye biliriz.
               
Görüldüğü gibi spor nedir, sorusunun cevabı çokta kolay değildir. Özellikle günlük hayatımızda spor yap sağlık bul gibi kelimeler sıkça kullanılmaktadır. Bu noktada spor egzersiz kavramıyla karıştırılmıştır. Egzersizi kısaca belirli bir düzene göre veya gelişi güzel yapılan (herhangi bir plana tabi olmayan) vücut hareketleri olarak değerlendirebiliriz. Egzersizde bireyin maddi bir kazanç beklentisi yoktur. Ya da egzersiz yapan bir bireyi yüzlerce kişi izlemeye gelmez. Egzersiz yapan bir kişi istediği yerde zamanda ve koşullarda egzersizini yapabilir organizasyona gerek duymaya bilir büroda masa başında dahi yapabilir. Spor ve egzersiz kavramlarının ayrı değerlendirilmesi gerekmekteyken, günlük konuşmalarımızda egzersiz kavramı yerini tamamen spora kelimesine bırakmıştır.
Özetleyecek olursak yukarıda da bahsettiğimiz üzere spor günlük konuşma dilimizde çeşitli anlamlar yüklenmesi ve birçok kavramı karşılayacak bir yapıya sahip olması sporun sabit bir tanımının yapılmasını güçleştirmiştir.

Post Tags:

Paylaşan Hoca

Merhaba ben Paylaşan Hoca! MEB de Öğretmenim ve Blog yazarlığı yapıyorum. Ayrıntı Blog da hoş vakit geçireceğinizi düşünüyorum. Unutmayın Hayat Ayrıntılarda Sakldır.

Bu Konuya Yorum Yapın " Spor mu? Egzersiz mi? "